Zorgtoeslag: wanneer heb je er recht op en hoeveel krijg je?

In Nederland is de basisverzekering voor de meeste mensen verplicht. Daarvoor betalen volwassenen doorgaans iedere maand premie. Om de zorgverzekering betaalbaar te houden, kunnen mensen met een lager of middeninkomen zorgtoeslag ontvangen.

De zorgtoeslag wordt uitgevoerd door Dienst Toeslagen. Het is geen korting die een zorgverzekeraar op je polis toepast. Je ontvangt de toeslag afzonderlijk, meestal als maandelijkse betaling, wanneer je aan de voorwaarden voldoet.

Hoeveel je krijgt, hangt niet alleen af van je inkomen. Ook je vermogen en de aanwezigheid van een toeslagpartner zijn belangrijk. De inkomens- en vermogensgrenzen worden per toeslagjaar vastgesteld.

Heeft de premie van mijn verzekeraar invloed?

Je persoonlijke zorgtoeslag wordt niet rechtstreeks bepaald door de premie van de polis die je kiest. Als twee mensen dezelfde relevante financiële omstandigheden hebben maar verschillende premies betalen, kan hun toeslag gelijk zijn.

Je kunt dus een goedkopere basisverzekering kiezen zonder dat de toeslag automatisch met hetzelfde bedrag daalt. Dat maakt het interessant om zowel de zorgpremie als het recht op zorgtoeslag apart te bekijken.

Op onze pagina over zorgverzekeringen vergelijken lees je welke premie- en polisverschillen belangrijk zijn wanneer je een verzekering kiest.

Moet je zorgtoeslag aanvragen?

Zorgtoeslag wordt niet voor iedereen automatisch gestart. Wanneer je voor het eerst recht krijgt, moet je de toeslag doorgaans zelf aanvragen. Dat doe je via Mijn toeslagen met DigiD.

Heb je al zorgtoeslag, dan loopt die meestal door zolang Dienst Toeslagen verwacht dat je er recht op hebt. Het is wel belangrijk om je gegevens actueel te houden.

Dienst Toeslagen gebruikt het toetsingsinkomen om te beoordelen hoeveel toeslag je kunt krijgen. Bij veel mensen komt dit in de buurt van het verzamelinkomen dat bij de inkomstenbelasting wordt vastgesteld.

Het toetsingsinkomen kan bijvoorbeeld bestaan uit inkomen uit loondienst, pensioen, een uitkering of winst uit onderneming. Ook andere inkomsten en fiscale omstandigheden kunnen invloed hebben op de berekening.

Vakantiegeld en een dertiende maand

Wanneer je je inkomen voor het lopende jaar schat, is het belangrijk om niet alleen naar je gewone maandloon te kijken. Vakantiegeld, bonussen en een dertiende maand kunnen onderdeel zijn van het relevante jaarinkomen.

Als je met een te lage inkomensschatting toeslag ontvangt, kun je achteraf een bedrag moeten terugbetalen. Een realistische schatting helpt om dat risico te beperken.

Zorgtoeslag als zelfstandige

Voor zelfstandigen en ondernemers kan het inkomen gedurende het jaar sterk wisselen. De winst kan hoger of lager uitvallen dan vooraf verwacht.

Wanneer je inkomsten veranderen, is het verstandig om je geschatte toetsingsinkomen opnieuw te bekijken. Zo sluit het voorlopige toeslagbedrag beter aan op je werkelijke financiële situatie.

Wat als je een toeslagpartner hebt?

Met een toeslagpartner wordt gekeken naar het gezamenlijke toetsingsinkomen. Dit kan invloed hebben op het bedrag dat je ontvangt en op de vraag of je nog recht hebt op toeslag.

Samenwonen betekent niet in iedere situatie automatisch dat je toeslagpartners bent. De wettelijke voorwaarden bepalen of er sprake is van toeslagpartnerschap.

Voor zorgtoeslag geldt niet alleen een inkomensgrens, maar ook een vermogensgrens. Daardoor kan iemand met een relatief bescheiden inkomen toch geen recht op toeslag hebben wanneer het relevante vermogen te hoog is.

Bij vermogen kun je denken aan spaargeld en beleggingen. Niet iedere bezitting telt op dezelfde manier mee. Een eigen woning waarin je zelf woont, wordt bijvoorbeeld anders behandeld dan geld op een spaarrekening.

De peildatum is belangrijk

Voor de vermogensgrens wordt doorgaans gekeken naar de situatie op 1 januari van het toeslagjaar. Het is daarom verstandig om je vermogen rond de jaarwisseling goed in beeld te hebben.

Komt het relevante vermogen boven de toepasselijke grens uit, dan kun je voor dat toeslagjaar het recht op zorgtoeslag verliezen. Dat kan ook het geval zijn wanneer je inkomen verder laag genoeg is.

Het vermogen van je toeslagpartner

Heb je een toeslagpartner, dan gelden de regels voor het gezamenlijke relevante vermogen. Het maakt daarbij niet altijd uit op wiens naam een spaarrekening staat.

De exacte vermogensgrenzen veranderen per jaar. Gebruik voor een aanvraag de bedragen die gelden voor het specifieke toeslagjaar.

Bij een bijzondere vermogenssituatie is het verstandig de officiële toelichting van Dienst Toeslagen zorgvuldig door te nemen.

Verandert je inkomen, je woonsituatie of je vermogen? Dan kan dit invloed hebben op je recht op zorgtoeslag. Je moet relevante wijzigingen tijdig doorgeven via Mijn toeslagen.

Je gaat meer of minder verdienen

Een nieuwe baan, promotie, pensionering of periode zonder werk kan ervoor zorgen dat je jaarinkomen anders uitvalt. Ook wanneer je zelfstandige bent en je winst verandert, kan een nieuwe schatting nodig zijn.

Controleer je toetsingsinkomen opnieuw en geef een wijziging door zodra je merkt dat de oude schatting niet meer klopt.

Je gaat samenwonen of uit elkaar

Een verandering in je relatie of woonsituatie kan invloed hebben op je toeslagpartnerschap. Wanneer je een toeslagpartner krijgt, kan ook het inkomen en vermogen van die persoon meetellen.

Bij een scheiding of beëindiging van het toeslagpartnerschap kunnen juist andere gegevens bepalend worden voor je toeslag. Controleer vanaf welke datum een wijziging gevolgen heeft.

Je ontvangt te veel zorgtoeslag

Als achteraf blijkt dat je inkomen hoger was dan verwacht, kan Dienst Toeslagen een deel van de ontvangen zorgtoeslag terugvragen. Hetzelfde kan gebeuren wanneer andere relevante gegevens niet goed waren verwerkt.

Door je gegevens regelmatig te controleren verklein je de kans op een onverwachte terugvordering.

Voorlopige en definitieve berekening

Tijdens het jaar ontvang je doorgaans een voorschot. De uiteindelijke toeslag wordt later definitief berekend aan de hand van de relevante werkelijke gegevens.

Daardoor kan een verschil ontstaan tussen het voorlopig ontvangen bedrag en waar je uiteindelijk recht op had. Soms krijg je nog geld, soms moet je een bedrag terugbetalen.

Je wordt 18 jaar

Vanaf je achttiende kun je onder de geldende voorwaarden recht krijgen op zorgtoeslag. Je moet dan ook rekening houden met de verplichting om zelf voor een zorgverzekering te zorgen.

Ook wanneer je nog thuis woont, kun je mogelijk zorgtoeslag krijgen. Het inkomen van je ouders telt niet automatisch mee. De regels rondom een eventuele toeslagpartner blijven wel van belang.

Je studeert en werkt daarnaast

Als student kun je zorgtoeslag krijgen wanneer je voldoet aan de voorwaarden. Een inkomen uit een bijbaan kan invloed hebben op de hoogte van de toeslag.

Verdien je gedurende het jaar meer dan verwacht, werk dan je geschatte inkomen bij. Zo voorkom je dat je voorlopige toeslag te hoog blijft.

Je ontvangt AOW of pensioen

Ook na de pensioengerechtigde leeftijd kun je onder de voorwaarden recht hebben op zorgtoeslag. Bij de beoordeling worden je relevante inkomsten en eventuele toeslagpartner meegenomen.

Verandert je inkomen doordat je stopt met werken of met pensioen gaat, dan kan het zinvol zijn opnieuw een proefberekening te maken.

Je hebt een wisselend inkomen

Bij wisselend inkomen is het soms lastig om vooraf een nauwkeurige schatting te maken. Houd je inkomsten bij en pas je gegevens aan wanneer daar aanleiding voor is.

In bepaalde gevallen kun je toeslag ook achteraf aanvragen, binnen de dan geldende aanvraagtermijn. Controleer daarvoor altijd het betreffende toeslagjaar.